Przeciwdziałanie degradacji ziemi i gleby. Zrównoważone zaspokajanie potrzeb żywieniowych ludzkości staje się obecnie jednym z wielkich, światowych wyzwań. Skutkuje to powszechnym, rosnącym zainteresowaniem tym tematem.  Jednocześnie sytuuje problematykę żywnościową i użytkowania zasobów w centrum debaty dotyczącej zrównoważonego rozwoju. W ostatnich dziesięcioleciach świadomość tych wyzwań znacznie wzrosła. Istnieje jednak problem, którego znaczenie zdaje się być bagatelizowane w tym kontekście – degradacja ziemi i gleby. Zagadnienie to jest raczej pomijane w polityce, prawie i społeczeństwie. Tymczasem zasoby te (obok wody) mają charakter fundamentalny dla ludzkiego przetrwania. Na nich opiera się też rolnictwo i systemy żywnościowe.

globalizacyjny wymiar degradacji ziemi i gleby

Należy zauważyć, że problem degradacji ziemi i gleby jest bardzo złożony. Wymaga bowiem rozpatrywania wzajemnych uwarunkowań pomiędzy aspektami globalizacji systemów żywnościowych i niedoborem ziemi a jej degradacją (np. wpływu wyborów konsumpcyjnych, problemu pośrednich zmian użytkowania gruntów czy swoistego oddelegowywania problemu deficytu ziemi). Dla zrozumienia i przeciwdziałania degradacji ziemi i gleby niezbędne jest więc budowanie szerokich ram geograficznych problemu i uwzględnienie różnych presji wywołanych procesami globalizacji.

W rezultacie, instrumenty prawne dotyczące przeciwdziałaniu degradacji ziemi i gleby o charakterze lokalnym lub regionalnym nie mogą być wystarczające. Zatem potrzebne jest podjęcie działań poprzez instrumenty międzynarodowego prawa ochrony środowiska.

 

Szerzej na temat wagi problemu degradacji ziemi i gleby, jego powiązania z globalizacją systemów żywnościowych oraz obecnego stanu regulacji tego zagadnienia w prawie międzynarodowym i europejskim, a także uzasadnienia tezy o potrzebie wdrożenia instrumentów prawa międzynarodowego ukierunkowanych na przeciwdziałanie degradacji ziemi zob. J. Goździewicz-Biechońska, Przeciwdziałanie degradacji ziemi i gleby jako globalne wyzwanie dla prawa, Przegląd Prawa Rolnego 2018, nr 1