Dopuszczalność oceny oddziaływania na środowisko dla zrealizowanego przedsięwzięcia. Ocena oddziaływania na środowisko jest jedną z najważniejszych instytucji prawnych ochrony środowiska o charakterze prewencyjnym. Zasadniczym jej założeniem jest uprzednia ocena możliwych skutków środowiskowych planowanego przedsięwzięcia i odpowiednio do jej wyników podjęcie działań eliminujących lub ograniczających negatywne skutki. Przedsięwzięcia mogące powodować znaczące skutki w środowisku podlegają więc obowiązkowo wymogowi uzyskania zezwolenia na inwestycję oraz oceny w odniesieniu do ich skutków na środowisko. Co ważne, owa ocena ma nastąpić  przed udzieleniem zezwolenia na realizację przedsięwzięcia.

W świetle powyższego dopuszczalność  oceny oddziaływania na środowisko dla zrealizowanego przedsięwzięcia wydaje się niedopuszczalna. Taka ocena a posteriori nie byłaby bowiem zgodna z prewencyjnym charakterem tego instrumentu prawnego i jej celem.  Kwestia ta okazuje się jednak bardziej złożona i niejednoznaczna. Szczególnie w przypadkach nieprzeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a następnie stwierdzenia poważnych uchybień proceduralnych. Może to mieć miejsce na przykład w sytuacji stwierdzonej ex post wadliwości zezwolenia udzielonego w odniesieniu do przedsięwzięcia, które zostało już zrealizowane i oddane do użytku.

Czy istnieje możliwość konwalidowania takiego niedopełnienia obowiązku? Czy w świetle dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z 13.12.2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko dopuszczalne jest późniejsze przeprowadzenie oceny – po wybudowaniu i oddaniu do użytku inwestycji? Powyższa kwestia została podjęta przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 26 lipca 2017 r. (Sprawa C-196/16 i C-197/16, Comune di Corridonia i in. i Aldo Alessandrini i in. przeciwko Provincia di Macerata i in., EU:C:2017:589). Więcej na temat tego orzeczenia zob.: J. Goździewicz-Biechońska, Dopuszczalność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla zrealizowanego przedsięwzięcia – glosa do wyroku TS z 26.07.2017 r., C-196/16 i C-197/16, Comune di Corridonia i in. i Aldo Alessandrini i in. przeciwko Provincia di Macerata i in., „Europejski Przegląd Sądowy” 2018 nr 8

[1]